وام دهی بدون وثیقه در شبکه ایکس آرپی؛ طرح ریپل چه ریسک هایی دارد؟
شبکه ایکس آرپی لجر قرار است مجموعه ای از اصلاحات نرم افزاری را برای رفع باگ های خود اجرا کند که بخشی از آن ها به سامانه وام دهی پیشنهادی ریپل مربوط می شود. این به روزرسانی قرار است روز جمعه ۲۳ اکتبر اجرایی شود، اما قابلیت وام دهی همچنان برای دریافت تأیید نهایی به رأی اعتبارسنج های بیشتری نیاز دارد و هنوز به مرحله راه اندازی نرسیده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، بسته اصلاحی با نام «فیکس کلین آپ ۳.۴.۰» حداقل آرای لازم را به دست آورده و در مسیر فعال سازی قرار دارد. با این حال، سامانه وام دهی و خزانه هایی که قرار است دارایی های وام دهندگان را نگهداری کنند، دو تغییر مستقل در شبکه محسوب می شوند و هرکدام باید به صورت جداگانه تأیید شوند. به همین دلیل، اجرای اصلاحات نرم افزاری لزوماً به معنای آماده شدن زیرساخت وام دهی برای استفاده عمومی نیست.
اعتبارسنج ها نقش مهمی در تعیین قوانین شبکه ایکس آرپی لجر دارند. این اعتبارسنج ها سرورهای مستقلی هستند که درباره معتبر بودن تراکنش ها و تغییرات پیشنهادی در پروتکل به توافق می رسند. برای تصویب یک تغییر در قوانین شبکه، بیش از ۸۰ درصد از ۳۵ اعتبارسنجی که به صورت پیش فرض مورد اعتماد شبکه هستند، باید از آن حمایت کنند. این میزان به حداقل ۲۹ رأی نیاز دارد و حمایت لازم باید به مدت دو هفته متوالی حفظ شود تا تغییر موردنظر واجد شرایط فعال سازی شود.
سامانه وام دهی پیشنهادی ریپل با هدف فراهم کردن امکان اعطای وام در بستر ایکس آرپی لجر طراحی شده است. در این سازوکار، وام دهنده توکن ایکس آرپی یا دارایی دیجیتال دیگری را در یک خزانه قرار می دهد و واسطه وام دهی، منابع موجود را برای یک دوره زمانی مشخص در اختیار متقاضیان قرار می دهد. اطلاعات مربوط به وام و بازپرداخت آن نیز در دفترکل ثبت و پیگیری می شود. با این حال، تصمیم گیری درباره اعتبار متقاضی و میزان ریسک اعطای وام همچنان بر عهده واسطه وام دهی خواهد بود.
یکی از ویژگی های مهم این مدل، نبود الزام برای ارائه وثیقه از سوی وام گیرندگان است. در نتیجه، وام دهندگان برای بازپرداخت دارایی های خود تا حد زیادی به ارزیابی و تصمیم های واسطه وام دهی وابسته خواهند بود. اگر وام گیرنده نتواند بدهی خود را پرداخت کند، نبود وثیقه می تواند ریسک زیان را افزایش دهد. این موضوع اهمیت ارزیابی اعتبار متقاضیان و مدیریت ریسک را در چنین ساختاری دوچندان می کند.
ریپل پیش تر این سازوکار را به شرکت های فعال در حوزه پرداخت معرفی کرده بود؛ به ویژه شرکت هایی که برای ادامه فعالیت خود به نقدینگی نیاز دارند، اما تسویه تراکنش های برون مرزی آن ها ممکن است زمان بر باشد. در چنین شرایطی، دسترسی به منابع مالی از طریق یک سامانه وام دهی می تواند به مدیریت جریان نقدینگی کمک کند. البته عملیاتی شدن این کاربردها به تصویب تغییرات موردنیاز شبکه و آماده شدن زیرساخت های مربوط بستگی دارد.
بر اساس اطلاعات داشبورد ایکس آرپی لجر، بسته اصلاحی فیکس کلین آپ ۳.۴.۰ تا روز دوشنبه ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، دقیقاً ۲۹ رأی اعتبارسنج ها را دریافت کرده بود. شمارش معکوس دو هفته ای این تغییر نیز ۹ روز از آغاز آن را پشت سر گذاشته بود و در صورت حفظ حمایت اعتبارسنج ها، انتظار می رفت این بسته حدود ساعت ۰۹:۳۴ به وقت هماهنگ جهانی در روز ۲۳ اکتبر اجرایی شود.
همچنین بخوانید: گام تازه ریپل برای توسعه ارز دیجیتال XRP در بازار آسیا
با این حال، این پیشنهاد هنوز حاشیه اطمینان چندانی ندارد؛ زیرا دقیقاً به حداقل آرای موردنیاز رسیده است. اگر یکی از اعتبارسنج ها حمایت خود را پس بگیرد و تعداد آرا از حد نصاب تعیین شده پایین تر بیاید، روند شمارش معکوس باید دوباره آغاز شود. بنابراین، زمان اعلام شده برای فعال سازی به تداوم حمایت اعتبارسنج ها وابسته است و نمی توان آن را بدون قید و شرط قطعی دانست.
در مقابل، وضعیت سامانه وام دهی هنوز فاصله بیشتری تا تصویب نهایی دارد. این پیشنهاد در زمان انتشار گزارش ۱۹ رأی دریافت کرده بود؛ یعنی برای رسیدن به حد نصاب ۲۹ رأی، به حمایت ۱۰ اعتبارسنج دیگر نیاز داشت. خزانه هایی که قرار است دارایی های وام دهندگان را در خود نگهداری کنند نیز به عنوان تغییر جداگانه ای در شبکه مطرح شده اند و ۲۱ رأی داشتند. هیچ یک از این دو پیشنهاد هنوز شمارش معکوس دوهفته ای خود را آغاز نکرده بودند. به همین دلیل، حتی اگر هر دو در همان زمان به حد نصاب لازم می رسیدند، راه اندازی قابلیت وام دهی پیش از اوایل نوامبر امکان پذیر نبود.
این بسته اصلاحی تنها به بهبود عملکرد سامانه وام دهی محدود نمی شود. طبق یادداشت های انتشار نسخه ۳.۴.۰ نرم افزار ایکس آرپی لجر، یکی دیگر از اصلاحات مهم آن به رفع یک حفره امنیتی در مدیریت توکن ها مربوط است. این نقص در شرایط خاص می توانست به حسابی که فقط اجازه سوزاندن یا از بین بردن توکن ها از طرف صادرکننده را داشت، امکان ایجاد توکن های جدید را بدهد. برطرف شدن چنین مشکلی می تواند به جلوگیری از سوءاستفاده از مجوزهای تعریف شده برای حساب ها کمک کند.
تغییرات این بسته همچنین نحوه گرد کردن مقادیر دارایی ها در خزانه ها را اصلاح می کند و معیارهای تشخیص دیرکرد در بازپرداخت وام یا ورود آن به وضعیت نکول را تغییر می دهد. این موارد در سامانه های مالی اهمیت ویژه ای دارند؛ زیرا محاسبات نادرست یا تعریف نامشخص وضعیت بدهی می تواند باعث اختلاف در میزان بازپرداخت یا تشخیص به موقع وام های معوق شود.
در مجموع، اصلاحات جدید ایکس آرپی لجر را می توان گامی در جهت آماده سازی زیرساخت این شبکه برای پشتیبانی از خدمات مالی پیشرفته تر دانست. با این حال، باید میان رفع باگ های نرم افزاری و تصویب قابلیت وام دهی تفاوت قائل شد. در حالی که بسته اصلاحی در آستانه اجرا قرار داشت، سامانه وام دهی همچنان به رأی بیشتر اعتبارسنج ها نیاز داشت و ریسک ناشی از نبود وثیقه نیز یکی از نکات مهم این مدل به شمار می رود. بنابراین، میزان استقبال اعتبارسنج ها از پیشنهادهای جدید و نحوه مدیریت ریسک اعتباری، از عوامل تعیین کننده در مسیر توسعه این قابلیت خواهند بود.
همچنین بخوانید: ورود ۲۲.۶ میلیون دلار سرمایه به XRP؛ توجه سرمایه گذاران نهادی افزایش یافت
منبع: کوین دسک